Türkiye’nin demografik yapısı ve iş gücü piyasasındaki değişimler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan son verilerle bir kez daha gözler önüne serildi. Özellikle Anadolu’nun bazı illerinde yaşanan nüfus hareketliliği ve yaşlanma oranları, sosyal güvenlik sistemindeki dengeleri değiştirmeye başladı. Bu kapsamda dikkat çeken illerin başında gelen Kütahya’da, emekli ve hak sahibi sayısının aktif çalışan sayısını geride bıraktığı belirlendi. haberzoom.com.tr olarak derlediğimiz verilere göre, bu durum sadece Kütahya ile sınırlı kalmayıp toplamda 21 ili etkisi altına almış durumda.
Kütahya’da Rakamlar Ne Söylüyor?
SGK’nın 2024 yılı istatistiklerine bakıldığında, Kütahya’daki tablonun sosyal güvenlik sistemi açısından düşündürücü bir noktaya evrildiği görülüyor. Kentte zorunlu sigorta kapsamında prim ödeyen ve ekonomik üretime doğrudan katılan aktif çalışan sayısı 139 bin 109 olarak kayıtlara geçti. Buna karşılık; emeklilik, malullük, dul ve yetim aylığı gibi pasif sigortalı statüsünde maaş alanların sayısı ise 142 bin 451 kişiye ulaştı.
Bu veriler ışığında, Kütahya’da sistemden maaş alan kişi sayısının, sisteme prim ödeyen kişi sayısını net bir şekilde geçtiği görülüyor. Ekonomik sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip olan aktif/pasif oranının bu denli değişmesi, yerel ekonominin dinamikleri hakkında da önemli ipuçları veriyor.
Sadece Kütahya Değil: 21 İl Listede
Kütahya’da yaşanan bu durum münferit bir olay değil. Türkiye genelinde benzer demografik özellikler gösteren toplam 21 ilde pasif sigortalı sayısı, aktif çalışan sayısını sollamış durumda. Karadeniz’den Ege’ye, İç Anadolu’dan Marmara’ya kadar uzanan bu listede yer alan iller şunlar:
- Amasya, Artvin, Aydın, Balıkesir
- Burdur, Çanakkale, Çorum, Edirne
- Giresun, Kırklareli, Kırşehir, Ordu
- Rize, Sinop, Tokat, Trabzon
- Yozgat, Zonguldak, Bartın ve Karabük
Bu illerin ortak özelliği incelendiğinde, genellikle göç veren ve nüfusu yaşlanan şehirler oldukları dikkat çekiyor. Özellikle genç nüfusun istihdam olanakları veya eğitim nedeniyle büyükşehirlere göç etmesi, geride kalan nüfusun yaş ortalamasını yükseltiyor ve emekli yoğunluğunu artırıyor.
Göç ve Yaşlanan Nüfusun Etkisi
Uzmanlara göre bu tablonun ana nedenleri arasında demografik yaşlanma ve iç göç hareketleri başı çekiyor. haberzoom.com.tr editörlerinin analizine göre, gençlerin sanayi ve hizmet sektörünün daha yoğun olduğu metropollere yönelmesi, Anadolu şehirlerinde aktif iş gücünün azalmasına neden oluyor. Kalan nüfusun büyük bir bölümünün emeklilerden oluşması, il bazındaki aktif/pasif dengesini tersine çeviriyor. Zonguldak gibi illerde ise maden emeklilerinin yoğunluğu, tarihsel bir gerçeklik olarak istatistiklere yansıyor.
Türkiye Genelinde Durum Farklı
Yerel bazda bu çarpıcı rakamlar görülse de, Türkiye genelindeki toplam verilerde aktif çalışan sayısı hala üstünlüğünü koruyor. 2024 sonu itibarıyla ülke genelinde yaklaşık 25 milyon 625 bin 750 aktif sigortalı bulunurken, pasif sigortalı (emekli, dul, yetim) sayısı 16 milyon 677 bin 617 seviyesinde seyrediyor. Ancak Kütahya ve benzeri 21 ildeki bu negatif ayrışma, bölgesel kalkınma planlarının ve istihdam politikalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
