Türkiye’de İş Kazaları: Acı Gerçekler ve Yatırım Fırsatları
Türkiye’de her yıl on milyarlarca dolarlık ekonomik kayba yol açan iş kazaları, trafik kazalarının ardından en önemli can ve mal kaybı sebebi olarak öne çıkıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, bu kazaların büyük çoğunluğunun temelinde yatan acı gerçeği gözler önüne serdi. Tükel, iş güvenliği tedbirlerinin bir maliyet kalemi değil, aksine geleceğe yapılan en önemli yatırımlardan biri olduğunu vurgulayarak, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun tüm iş yerlerinde titizlikle uygulanması gerektiğini belirtti.
6331 Sayılı Kanun ve İş Güvenliğinin Önemi
30 Haziran 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerini kapsayacak şekilde tam bir uygulamaya geçti. Yaklaşık 13 yıllık bir sürecin geride kaldığı bu dönemde, kanunun getirdiği düzenlemeler pek çok tartışmaya yol açsa da, iş güvenliğinin ne denli hayati bir konu olduğu ve alınan tedbirlerin bir harcama değil, doğrudan bir yatırım olduğu net bir şekilde anlaşıldı.
İş Kazalarının Ekonomiye Yükü ve Tedbirlerin Maliyeti
Emin Tükel’in paylaştığı istatistikler, Türkiye’nin iş kazaları ve meslek hastalıkları konusunda Avrupa’da maalesef üst sıralarda yer aldığını gösteriyor. Bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı tahmin ediliyor. Uzman Tükel, bu rakamın yalnızca yüzde 25’inin iş güvenliği tedbirlerine harcanması durumunda, yaşanan can kayıpları ve acıların yanı sıra ülke ekonomisine de 7.5 milyar dolarlık ciddi bir katkı sağlanabileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, alınmayan önlemlerin aslında çok daha büyük bir maliyet yarattığını açıkça ortaya koyuyor.
Farkındalık Eksikliği ve Basit Önlemlerin Önemi
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumda en büyük engelin ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu dile getiriyor. İşverenlerin İSG hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu belirten Tükel, alınmayan her bir önlemin ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını vurguluyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatan Tükel, iş kazalarının büyük bir kısmının basit ve kolayca alınabilecek önlemlerin göz ardı edilmesinden kaynaklandığını ifade ediyor.
Kazalara Yol Açan Yaygın Hatalar ve Çözüm Yolları
İş güvenliği uzmanı Tükel, iş kazalarını önlemek adına alınması gereken temel tedbirleri şöyle sıralıyor:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi
- Makine koruyucularının tam ve işlevsel olması
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygun ve doğru kullanılması
- Kimyasal etiketlerinin güncel tutulması
- Düzenli verilen eğitimlerle çalışan farkındalığının artırılması
- Çalışanlara yılda en az bir kez iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi
Bu basit görünen adımların, birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçebileceğini belirten Tükel, Türkiye’deki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ anlayışı olduğunu vurguluyor. Alışkanlık haline gelen risk alma davranışlarının ve kişisel koruyucu ekipmanların kullanılmamasının, bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel bir kumardan farksız olduğunu ve bu kumarda kaybedenin genellikle çalışanın kendisi olduğunu sözlerine ekliyor.
